Radyum kızları olarak bilinen yüzlerce işçi sınıfı kadının, ürettikleri onlarca çeşit ürünün tehlikelerinden habersiz olmaları ve sonunda yaşadıkları trajik sonun hikayesini ele alacağız .
Radyum, 1898 yılında Kimyager ve Fizikçi olan Marie Curie ve Pierre Curie tarafından keşfedilmişti. Kanser tedavisinde kullanımının yanı sıra, birçok kişi radyumu adeta bir mucize element olarak görmekteydi.
Karanlıkta parlayan bu mucizevi element, ekmek, diş macunu, çikolata, kozmetikler ve hatta oyuncaklarda bile yer alıyordu.
Radyum’un 1917-1926 yılları arasında en büyük kullanım alanı, ABD ordusu askerleri için parlayan saat ve saat kadranlarını boyamaktı.
Hayalet Kızlar ve Işıltılı Hayatlar:
İlk fabrika 1916 yılında New Jersey’de açıldı ve ürünlerin tasarımında çalışacak 70 genç kız işe alındı. İşe alınan kızların çoğunluğu 14, 15 yaşlarındaydı. Bu kadar küçük yaştaki kızların işe alınmasının sebebi ellerinin küçük olması idi. Küçük eller ince detaylar için oldukça mükemmeldi.
Kadınlar, saat kadranlarını boyamak için kullanılan radyoaktif boyayla her gün temas ettikleri için “hayalet kızlar” olarak anılmaya başlandılar. Bu işleri nedeniyle, her gün maruz kaldıkları radyum tozu giysilerini, saçlarını ve ciltlerini kelimenin tam anlamıyla parlatıyordu.
Kadınların birçoğu en güzel elbiselerini iş yerinde giyiyordu, böylece işten sonra dansa gittiklerinde kumaşları ışıl ışıl parlıyordu. Hatta bazıları, ışıltılı bir gülümseme verdiği için boyayı dişlerine bile sürüyordu.
Ancak, bilmedikleri bir gerçek vardı: Boyaları uygularken radyumu yutuyorlardı.
Sağlığın Bozulması ve İlk Belirtiler:
İlk belirtiler, Orange, New Jersey’deki Radium Luminous Materials Corp. için çalışan Amelia (“Mollie”) Maggia’da ortaya çıktı. Eylül 1922’de, Mollie Maggia’yı kısa bir süredir rahatsız eden garip enfeksiyon, boğazının dokularına yayıldı.
O gün durdurulamayacak kadar hızlı kanadığından ağzı kanla doldu. Kendi kanında boğuldu ve 24 yaşında öldü. Doktorları ise ölüm sebebinin frengi olduğunu söyledi. Maggia’nın diş ağrısı ve ardından gelişen ciddi sağlık sorunları, diğer “Radyum Kızları”nın da aynı akıbete uğradığını gösterdi.
Hukuki Mücadele ve Sonuç:
1927 yılına gelindiğinde, avukat Raymond Berry davalarını üstlendi. Radyum şirketleri, çalışanlarının sağlığını tehlikeye atan bu ölümcül durumu inkar ettiler. Ancak, Radyum Kızları mücadele etti ve bazıları ölüm döşeğindeyken bile diğer meslektaşlarına yardım etmek için hukuki mücadelelerine devam etti.
Radyum Kızları’nın hikayesi, iş sağlığı ve güvenliği reformlarının yolunu açtı. Bu mücadele, ABD İş Güvenliği ve Sağlığı İdaresi‘nin kurulmasına katkıda bulundu. Radyum Kızları, kendi yaşamları pahasına yaptıkları mücadele ile tarih yazdılar.
Radyumun 1.600 yıllık bir yarılanma ömrü bulunmaktadır ve hala kemiklerinde varlığını sürdürmektedir. Bu nedenle, hayalet kızlar uzun bir süre boyunca mezarlarında parlamaya devam edecekler.